Podcast over ouderlijk schuldgevoel bij suïcidaal gedrag van kinderen

In een podcast van Sharon De Groot staat het schuldgevoel van ouders centraal wanneer een kind suïcidaal gedrag vertoont. In het gesprek is Similes vertegenwoordigd door communicatieverantwoordelijke Yannick, die samen met Sharon ingaat op de impact van een suïcidaal proces op het hele gezin. Volgens de podcast raakt suïcidaal gedrag zelden slechts één persoon; het treft ouders, broers en zussen en partners. Ouders ervaren vaak een brede waaier aan emoties, waaronder schok, onmacht, angst, schaamte en boosheid. Schuldgevoel komt daarbij bijzonder vaak terug: ouders voelen dat ze signalen eerder hadden moeten zien, dat werk of andere bezigheden hen belangrijke tekenen hebben doen missen, of dat ze zelf de oorzaak zijn. In het gesprek wordt benadrukt dat dit schuldgevoel bijna nooit strookt met de werkelijkheid. Suïcidale gedachten ontstaan om uiteenlopende redenen, maar het verschil tussen rationeel begrijpen dat je niet aan de basis ligt en dit ook emotioneel zo ervaren, blijft groot. Daarnaast wordt het onderscheid tussen schuldgevoel en schaamte uitgelegd. Schuldgevoel kan mensen activeren om hulp te zoeken en contact te maken, terwijl schaamte juist tot terugtrekken en verbergen leidt. Ouders die door schaamte overweldigd worden, komen volgens de podcast vaak pas laat in beeld, terwijl zij juist veel nood hebben aan contact. Sharon beschrijft hoe goedbedoelde zorg een ouder uit balans kan brengen. Vanuit schuldgevoel kunnen ouders een hyperfocus op hun kind ontwikkelen, waardoor sociale contacten, hobby’s, werk en zelfzorg op de achtergrond raken. In haar onderzoek vatte zij dit samen in de zogenoemde behoefte-gedrag-paradox: ouders raken uit evenwicht doordat ze zo sterk willen zorgen voor hun kind. In de podcast wordt stap voor stap toegelicht wat deze paradox inhoudt en waarom vroege steun een groot verschil kan maken. Daarnaast komt het taboe rond suïcide in Vlaanderen aan bod. Emoties ontstaan volgens het gesprek niet in een vacuüm; de bredere maatschappij kijkt mee en kan oordelen. Sharon licht toe hoe stigma op verschillende niveaus werkt en hoe vraagschaamte – het gevoel dat hulp vragen een vorm van falen is – ouders extra onder druk zet. Het gesprek eindigt bij het belang van eerst voor jezelf zorgen, vergeleken met het opzetten van een eigen “zuurstofmasker”, zodat ouders beter kunnen blijven zorgen voor hun kind.