Mentale belasting van mantelzorgers in de schijnwerpers op Dag van de Mantelzorger
Op de Dag van de Mantelzorger krijgt de mentale belasting van mantelzorgers extra aandacht. De anonieme getuigenis van Sara en onderzoeksgegevens tonen een hoge eenzaamheid, dalende levenskwaliteit en beperkte formele ondersteuning, vooral bij zorg voor mensen met een psychische kwetsbaarheid.
Op de Dag van de Mantelzorger wordt stilgestaan bij de vaak onzichtbare inzet van mensen die langdurig voor een naaste zorgen. Een anonieme getuigenis van Sara, mantelzorger voor haar partner met de diagnose Borderline, laat zien hoe groot de mentale belasting kan zijn. Hoewel zij zich dagelijks inzet voor haar partner, voelt Sara zich in haar rol vaak onzichtbaar en onbegrepen. Ze beschrijft hoe haar omgeving zegt dat ze het moet aangeven als het te veel wordt, maar dat er weinig begrip volgt wanneer ze dit effectief doet. Sommige mensen uit haar omgeving zouden zelfs denken dat ze zaken verzint. De ervaringen van Sara sluiten aan bij cijfers die wijzen op een grote emotionele druk bij mantelzorgers, zeker wanneer het gaat om psychische kwetsbaarheid. Onderzoek toont dat mantelzorgers zich significant eenzamer voelen dan mensen die geen mantelzorg verlenen. Een Europese EUFAMI-studie geeft aan dat de gemiddelde eenzaamheidsscore bij mantelzorgers in de geestelijke gezondheidszorg 5,88 bedraagt, tegenover 3 tot 4 in de algemene Europese bevolking. Samenwonen met iemand met een psychische kwetsbaarheid vergroot de ervaren eenzaamheid, en informele zorg wordt in de praktijk het vaakst verleend aan een ouder of partner. De kwaliteit van leven van mantelzorgers staat daarbij onder druk, vooral wanneer zij samenwonen met de persoon voor wie zij zorgen. Er wordt een gemiddelde score van 56,17% genoemd voor levenskwaliteit, met de laagste scores wanneer wordt gezorgd voor iemand met een persoonlijkheidsstoornis of een eetstoornis. Uit de Vlaamse Zorgenquête 2021 blijkt dat 55,5% van de mantelzorgers de hulp emotioneel belastend vindt, aanzienlijk meer dan de ervaren fysieke belasting, die op 29,3% ligt. Daarnaast kampen veel mantelzorgers met een tekort aan formele ondersteuning. Slechts een minderheid krijgt formele steun en slechts 23% geeft aan dat hun zorgbehoeften ooit goed in kaart zijn gebracht. Lotgenotencontact kan volgens de brontekst een belangrijk verschil maken. Een deel van de mantelzorgers vindt de weg naar lotgenotengroepen, waar erkenning en begrip centraal staan. Voor Sara betekende de aansluiting bij een online lotgenotengroep een belangrijk keerpunt, omdat zij daar de steun en erkenning vond die in haar directe omgeving vaak ontbrak.